АДАМГЕРШІЛІГІҢ БОЛМАСА, ҰСТАНҒАН ИСЛАМЫҢ БОЙЫНА ЖҰҚПАЙ ТҰРАДЫ

себебі ислам адамгершіліктің үстіне құрылады, яғни, исламның тағаны - адамгершілік, демек, ислам сізге жұғысты болуы үшін сізде адамгершілік болуы керек. Ал адамгершілігі, я ең негіздік мөралі жоқ адам ислам ұстанып, намаз оқығанымен оған ислам да, иман да, намаз да жұғысты болмас, рухани гүлі ашылмас. Сондықтан, балаға сәби кезінен бастап, исламнан бұрын 'жаман болады' деген ырыммен ең негіздік адамгершілік құндылықтары үйретіледі. Ал бала сәл есейгеннен бастап, ислам шәриғаттары бірге үйретіле бастайды. Әрине, сауат ашу, құран жаттау сияқты негіздік білімдерді кішкене кезден үйрете берген жөн. Алайда, балаға кішкене кезінен бастап, адамгершілік және әдеп-иба үйретілуі өте қажетті, сонда ол бала болашақта адамгершілігі мол әдепті жан болып ержетеді. Ал осы әдемілікке исламды қосқан соң, ол нағыз адам, нағыз мұсылман, нағыз мүминге айналады. Ал қазіргі адамдарда осы адамгершілік, осы әдеп-иба жоқ, я тым кемшіл болғандықтан, олар исламнан мейлі қанша білім алсын, ғалым болсын, олардың бойында ислам нұры болмайды. Бұндайда олар тек ислами шариғат білімдерін жазып сақтап қойған дискілерге ғана ұқсар. Демек, оларда тек құрғақ білім ғана бар, жанды білім, яғни хикмет-даналық жоқ. Ал хикмет болмаған жерде, білімнен адамдарға пайда емес, залал келетін болады. Сондықтан, балаға болсын, я өзіңізге болсын, адамгершілік, әдеп-иба сияқты руханиятты көптеп үйретіңіз. Сонда ұстанған исламыңызбен жасаған құлшылықтарыңыз қабыл болып, тіпті де құлпыра түсесіз, нағыз адам, нағыз мұсылман, нағыз мүмин боласыз. Демек, әр адам үшін ең бірінші парыз - адам болу, яғни адамгершілікке ие болу. Міне осыны істей алған кезде мұсылмандығыңыз тіпті де көркем болар. Сол кезде өзгелер сізге қарап, исламнан қашпайтын болады, бірақ исламды сүйетін болады. Егер мұсылман бола тұра, адамгершілігіңіз жоқ болса, адамгершілігі бар бей-мұсылманға да жете алмайсың. Бұндайда ислам атына дақ түсіресің. Қазір адамдар не үшін ислам десе, ат тонын ала қашатын болып кетті? Неге исламнан қашатын болды? Себебі дұрыс болмаған адамдар исламға уәкіл болып алды. Манағындай ислам ұстанғанымен, бірақ адамгершілігі, мөралы, әдеп-ибасы жоқ мұсылмандар көбейіп кетті. Солар исламға уәкіл болып алды, ал олар надандығымен, әдепсіздігімен, адамгершілігі төмендігімен асыл исламды жұртқа жиіркенішті құбыжық сияқты көрсетіп жіберді. Олар адамгершілік, мөрал, әдеп-ибадан кетіп, исламды қитұрқы қораш бірдеңе сияқты етіп қойды. Ал ақиқатында ислам өте таза, өте биік, өте асыл нәрсе, ол манағылардан пәк. Сондықтан, адамгершілік аса маңызды, әдетте, жұрт исламның өзіне қарамайды, бірақ ислам ұстанып жүргендерге қарап, ислам жайлы қате түсінік қалыптастырады. Сол үшін, мұсылман әр ісіне сақ болуы керек, исламды қитұрқы көрсетіп, Алла ашуына ұшырағандардан болып қалмауы керек.

ادامگەرشىلىگىڭ بولماسا، ۇستانعان يسلامىڭ بويىنا جۇقپاي تۇرادى

سەبەبى يسلام ادامگەرشىلىكتىڭ ۇستىنە قۇرىلادى، ياعني، يسلامنىڭ تاعانى - ادامگەرشىلىك، دەمەك، يسلام سىزگە جۇعىستى بولۋى ءۇشىن سىزدە ادامگەرشىلىك بولۋى كەرەك. ال ادامگەرشىلىگى، يا ەڭ نەگىزدىك ءمورالى جوق ادام يسلام ۇستانىپ، ناماز وقىعانىمەن وعان يسلام دا، يمان دا، ناماز دا جۇعىستى بولماس، رۋحاني گۇلى اشىلماس. سوندىقتان، بالاعا ءسابي كەزىنەن باستاپ، يسلامنان بۇرىن 'جامان بولادى' دەگەن ىرىممەن ەڭ نەگىزدىك ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتارى ۇيرەتىلەدى. ال بالا ءسال ەسەيگەننەن باستاپ، يسلام ءشاريعاتتارى بىرگە ۇيرەتىلە باستايدى. ارينە، ساۋات اشۋ، قۇران جاتتاۋ سياقتى نەگىزدىك بىلىمدەردى كىشكەنە كەزدەن ۇيرەتە بەرگەن ءجون. الايدا، بالاعا كىشكەنە كەزىنەن باستاپ، ادامگەرشىلىك جانە ادەپ-يبا ۇيرەتىلۋى وتە قاجەتتى، سوندا ول بالا بولاشاقتا ادامگەرشىلىگى مول ادەپتى جان بولىپ ەرجەتەدى. ال وسى ادەمىلىككە يسلامدى قوسقان سوڭ، ول ناعىز ادام، ناعىز مۇسىلمان، ناعىز مۇمينگە اينالادى. ال قازىرگى ادامداردا وسى ادامگەرشىلىك، وسى ادەپ-يبا جوق، يا تىم كەمشىل بولعاندىقتان، ولار يسلامنان مەيلى قانشا ءبىلىم السىن، عالىم بولسىن، ولاردىڭ بويىندا يسلام نۇرى بولمايدى. بۇندايدا ولار تەك يسلامي شاريعات بىلىمدەرىن جازىپ ساقتاپ قويعان ديسكىلەرگە عانا ۇقسار. دەمەك، ولاردا تەك قۇرعاق ءبىلىم عانا بار، جاندى ءبىلىم، ياعني حيكمەت-دانالىق جوق. ال حيكمەت بولماعان جەردە، بىلىمنەن ادامدارعا پايدا ەمەس، زالال كەلەتىن بولادى. سوندىقتان، بالاعا بولسىن، يا وزىڭىزگە بولسىن، ادامگەرشىلىك، ادەپ-يبا سياقتى رۋحانياتتى كوپتەپ ۇيرەتىڭىز. سوندا ۇستانعان يسلامىڭىزبەن جاساعان قۇلشىلىقتارىڭىز قابىل بولىپ، ءتىپتى دە قۇلپىرا تۇسەسىز، ناعىز ادام، ناعىز مۇسىلمان، ناعىز ءمۇمين بولاسىز. دەمەك، ءار ادام ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى پارىز - ادام بولۋ، ياعني ادامگەرشىلىككە يە بولۋ. مىنە وسىنى ىستەي العان كەزدە مۇسىلماندىعىڭىز ءتىپتى دە كوركەم بولار. سول كەزدە وزگەلەر سىزگە قاراپ، يسلامنان قاشپايتىن بولادى، ءبىراق يسلامدى سۇيەتىن بولادى. ەگەر مۇسىلمان بولا تۇرا، ادامگەرشىلىگىڭىز جوق بولسا، ادامگەرشىلىگى بار بەي-مۇسىلمانعا دا جەتە المايسىڭ. بۇندايدا يسلام اتىنا داق تۇسىرەسىڭ. ءقازىر ادامدار نە ءۇشىن يسلام دەسە، ات تونىن الا قاشاتىن بولىپ كەتتى؟ نەگە يسلامنان قاشاتىن بولدى؟ سەبەبى دۇرىس بولماعان ادامدار يسلامعا ۋاكىل بولىپ الدى. ماناعىنداي يسلام ۇستانعانىمەن، ءبىراق ادامگەرشىلىگى، ءمورالى، ادەپ-يباسى جوق مۇسىلماندار كوبەيىپ كەتتى. سولار يسلامعا ۋاكىل بولىپ الدى، ال ولار ناداندىعىمەن، ادەپسىزدىگىمەن، ادامگەرشىلىگى تومەندىگىمەن اسىل يسلامدى جۇرتقا جيىركەنىشتى قۇبىجىق سياقتى كورسەتىپ جىبەردى. ولار ادامگەرشىلىك، ءمورال، ادەپ-يبادان كەتىپ، يسلامدى قيتۇرقى قوراش بىردەڭە سياقتى ەتىپ قويدى. ال اقيقاتىندا يسلام وتە تازا، وتە بيىك، وتە اسىل نارسە، ول ماناعىلاردان پاك. سوندىقتان، ادامگەرشىلىك اسا ماڭىزدى، ادەتتە، جۇرت يسلامنىڭ وزىنە قارامايدى، ءبىراق يسلام ۇستانىپ جۇرگەندەرگە قاراپ، يسلام جايلى قاتە تۇسىنىك قالىپتاستىرادى. سول ءۇشىن، مۇسىلمان ءار ىسىنە ساق بولۋى كەرەك، يسلامدى قيتۇرقى كورسەتىپ، اللا اشۋىنا ۇشىراعانداردان بولىپ قالماۋى كەرەك.

#қазақ #салауат #әулие #ислам #сопылық
nvrislam.net
instagram.com/nvrislami

سىلتەمە: https://www.nvrislam.net/index.php?j=tote&post=8713