Мазмұнды Көшіру

https://www.nvrislam.net/index.php?j=kz&post=8831
Сұхбат: күмәнға салыну - зор күнә, күмәннан сақтан, одан аулақ бол (2026.06.02 / Хижри 1447-жыл 16-Зұл-Хижа)
Исламбол (Станбул), Түркия.

Әс-сәламу Әлейкум уа Рахматуллахи уа Баракатуху.
Ағузубиллаһи Минаш-шайтанир ражим, Бисмиллахир Рахманир Рахим.
Уа с-салату уас-Саламу ғалә Расулина Мұхамадин Сәйидил-Ауалина уал-Ақирин, Мәдәт я РасулАллаһ, Мәдәт я Сәдәти Әсхаби Расулилаһ, Мәдәт я Машайқина, Дәстүр Мәуләнә Шайық Абдуллаһ әл-Фәйз әд-Дағыстани, Шайық Мұхаммад Назым әл-Хаққани, Мәдәт. Тәриқатуна әс-Сұхбах уал-Қайру фил-Жәмиях.

(Lefke, Cyprus, Turkiye, 2026) Ағузубиллахи минаш-шайтанир ражим, бисмиллахир рахманир рахим, «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ», яғни, «о иман келтіргендер, тым көп жорамалшылдыққа салынбаңдар, расында, кейбір жорамал күнә-дүр», садақаллахулғазим, құран 49інші сүре 12інші аят. Алла Әззә уә-Жәллә, «адамдар жәйлы жаман ойламаңдар, сұғзан етпеңдер» дейді, демек, өзгелерді жаман оймен, және күмәнмен айыптамаңыз. Әдетте, сіз бірдеңені өзіңіз көргендей, және қалағаныңыздай жорамалдай бересіз, бірақ ақиқатында ол шындықпен еш жанаспай шығады, яғни, ақиқат басқа да, сіздің жорамалыңыз басқа. Міне бұл аса маңызды мәселе, ол әулие-машайықтар жағынан жақсы көрілмеген нәрсе. Тіпті, іс қарамаққа жаман көрінсе де, олар оны жақсы етіп түсіндіреді, мәселен, Мәуләнә Шайық Назым біреулер жаман бірдеңе істеп қойса да, себеп тауып, оларды жұртқа жаман етіп көрсетпеуге тырысатын.

Осындай нәрсе бар, және оның керісі де бар, бұнда кейбіреулер, «إن سوء الظن من حسن الفطن», яғни, «жаман күмән - қырағылықтан» дер. Жоқ, бұл ешқандай хадис я құрандағы нәрсе емес, ол бәзбіреулердің ойынан шығара салған сөзі ғана, онда, «күмән - қырағылықтан» делінген. Ал іс оның керісі-дүр, Мәуләнә Шайық Назым хазірет сол жақтан, демек, ол оған қарсы. Көптеген адамдар оған жақын жүрсе де, олардың көбі басқа жақпен жүріп кетті, және олар бірінші кетті, қайтыс болды. Мәуләнә ұдайы, «ол - жақсы адам» дейтін, ал манағы адамдар, «жоқ, ол адам жаман, ол андай, ол бұндай» деп, тұрып алатын. Ал күмәндану қандай болады? ол мынадай нәрсе. Мәселен, біреу жарық жоқ өте қараңғы бөлмеде болса, ол ондағы жатқан жастықты да бір түрлі құбыжық сияқты көрер, төсекті де, тамдағы нәрсені де басқа бірдеңе сияқты көрер. Демек, ол оларды, «бұлар өте жаман нәрсе, сүркейлі, қорқынышты нәрсе» деп елестетеді. Содан, ол қорқып, көрпенің астына тығылып алады, таң атқанша үрейленіп жатады.

Ал бірақ жарық болғанда, онда ештеңе де жоқ, төсек-көрпе ғана бар, ал тамда ілулі нәрселер киім және шырақ болып шығады, демек, барлығы қалыпы тұр, онда ол ойлап, елестеткендей ештеңе жоқ. Ал күмән да осындай нәрсе, сондықтан, Мәуләнә Шайық Назым хазірет осындай нәрселерге ашуланатын. Ал сіз бірдеңе жәйлы жүз пайыз нақты болмасаңыз, ешкімді айыптамаңыз, оларға қарсы сөйлемеңіз, олардың күнәсін өзіңізге жүктеп алмаңыз. Демек, күмән - үлкен нәрсе, әрине, әр нәрседе, яғни, өзіңізбен қатысы жоқ іске араласпаңыз, сіздің міндетіңіз, өзіңізбен болу, өзіңізге қарау, өзгелерді өз күнәңізға алып кірмеңіз. Қазір өзгелер жәйлы жаман сөйлеп, олардың отбасын құртатын көптеген адамдар бар. Олар бірдеңені бүлдірген соң, «біз былай ойлап қаптық, біз алай ойлап қаптық» дер, ал сіз жаман ойыңызды айтсаңыз, расында күнә жасаған боласыз, ол бір жәй іс емес.

Үлкен шайығымыз Мәуләнә Шайық Абдулла хазіреттің керемет сөздері бар, егер жұрт оны естісе, олар өздерінің тым қателескенін, істерінің тым бұрыс екендігін білер еді. Сондықтан, сақ болуымыз керек, ешкімнің күнәсін арқалап алмайық, ешкімді айыптамаңыз. Әрине, «бұл жаман күмән емес» деп, өзіңізді алдамаңыз, және өзгелерге де алданбаңыз, өзге ісіне араласпаңыз, Алла сізге ақыл-ой берген. Қатысты іс болса, оны сұрап, тексеруіңіз керек, мәселен, үйленбекші болсаңыз, қарсы жақ жәйлы ізденіңіз, міне бұл жаман күмән емес, жаман ой емес. Демек, үйленер кезде қарсы жақ жәйлы ойлану, оны анықтау, оның кім екендігін білу, оның қалай жүргенін білу, не істегенін білу, ол бұрын үйленгенбе, жоқпа, соны білу, бала кезінде не істеді деген сияқты нәрселерді анықтау, болашағыңыз жәйлы толғану, жаман күмәнға жатпайды. Бұл арқылы сіз шындықты білесіз, ал егер олар жәйлы білетін адамдар, «ол адам бұндай, ол адам сондай, ол бәлен жұмыс істеген, ол жақсы адам» немесе, «біз оны дұрыс көрмейміз» деген сияқты шын нәрселерді айтуына болады.

Бірақ олар жәйлы өз жеке күмәніңізді айтпаңыз, үйлену іс өте маңызды іс, кейде жұрт осы жәйлы сұрап, суреттер жібереді, ал біз, «олардың отбасын білесіздерме, оларды көрдіңіздерме» дейміз, олар, «көрдік» дер. Ал көрген болсаңыз, және олар жақсы болса, онда мәселе жоқ, демек, өзіңіз тексеру жасаңыз, онда тұрған мәселе жоқ. Ал мәселе дегеніміз, үйленген адамға, «сен айттің, сен бүйттің, сен онда бардың, сен бұнда бардың» деп, оның отбасына, туыстар ара бүлік жасау, оның отбасын құрту болмақ. Жаман ой, жаман күмән деген міне осылар, Алла ﷻ барлығымызды бұндай нәрселерден қорғағай, бұл аса маңызды нәрсе. Бірақ адамдар оны жәй я оңай нәрсе көріп, бірдеңелерді айта берер, және өзгелерге де күнә істеттірер. Демек, олар күнәға бірге түсіп кетеді, олар, «мына адам бәлен деді, ана адам түгілен деді, ол білуі керек, біз оның айтқанына сенеміз» дер, содан олар, «ол әйел жаман, ол ер жаман» деген сияқты сұмдықтарды айтар. Алла ﷻ бізді панасына алғай, барлығымызды бұндай үлкен күнәлардан сақтағай, және бізді кешіргей, иншалла.

- УәминАллаһиТауфиқ, әл-Фатиха.
- Әулие Сопы Маулана Шайық Мехмет Әділ әр-Раббани Хазірет, Нақышбанд Тәриқатының 41інші Әулие пір Шайығы

#ислам #әулие #жүрек #қазақ #сопылық
nvrislam.net
instagram.com/nvrislami


سۇحبات: كۇمانعا سالىنۋ - زور كۇنا، كۇماننان ساقتان، ودان اۋلاق بول (2026.06.02 / حيجري 1447-جىل 16-زۇل-حيجا)
يسلامبول (ستانبۋل)، تۇركيا.

ءاس-ءسالامۋ الەيكۋم ۋا راحماتۋللاحي ۋا باراكاتۋحۋ.
اعۋزۋبيللاھي ميناش-شايتانير راجيم، بيسميللاحير راحمانير راحيم.
ۋا س-سالاتۋ ۋاس-سالامۋ ءعالا راسۋلينا مۇحامادين ءسايديل-اۋالينا ۋال-اقيرين، ءمادات يا راسۋلاللاھ، ءمادات يا ءساداتي ءاسحابي راسۋليلاھ، ءمادات يا ماشايقينا، ءداستۇر ءماۋلانا شايىق ابدۋللاھ ءال-ءفايز ءاد-داعىستاني، شايىق مۇحامماد نازىم ءال-حاققاني، ءمادات. ءتاريقاتۋنا ءاس-سۇحباح ۋال-قايرۋ فيل-ءجامياح.

(Lefke، Cyprus، Turkiye، 2026) اعۋزۋبيللاحي ميناش-شايتانير راجيم، بيسميللاحير راحمانير راحيم، «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ»، ياعني، «و يمان كەلتىرگەندەر، تىم كوپ جورامالشىلدىققا سالىنباڭدار، راسىندا، كەيبىر جورامال كۇنا-ءدۇر»، ساداقاللاحۋلعازيم، قۇران 49ءىنشى سۇرە 12ءىنشى ايات. اللا ءاززا ءۋا-ءجاللا، «ادامدار ءجايلى جامان ويلاماڭدار، سۇعزان ەتپەڭدەر» دەيدى، دەمەك، وزگەلەردى جامان ويمەن، جانە كۇمانمەن ايىپتاماڭىز. ادەتتە، ءسىز بىردەڭەنى ءوزىڭىز كورگەندەي، جانە قالاعانىڭىزداي جورامالداي بەرەسىز، ءبىراق اقيقاتىندا ول شىندىقپەن ەش جاناسپاي شىعادى، ياعني، اقيقات باسقا دا، ءسىزدىڭ جورامالىڭىز باسقا. مىنە بۇل اسا ماڭىزدى ماسەلە، ول اۋليە-ماشايىقتار جاعىنان جاقسى كورىلمەگەن نارسە. ءتىپتى، ءىس قاراماققا جامان كورىنسە دە، ولار ونى جاقسى ەتىپ تۇسىندىرەدى، ماسەلەن، ءماۋلانا شايىق نازىم بىرەۋلەر جامان بىردەڭە ىستەپ قويسا دا، سەبەپ تاۋىپ، ولاردى جۇرتقا جامان ەتىپ كورسەتپەۋگە تىرىساتىن.

وسىنداي نارسە بار، جانە ونىڭ كەرىسى دە بار، بۇندا كەيبىرەۋلەر، «إن ءسو الظن من حسن الفطن»، ياعني، «جامان كۇمان - قىراعىلىقتان» دەر. جوق، بۇل ەشقانداي حاديس يا قۇرانداعى نارسە ەمەس، ول بازبىرەۋلەردىڭ ويىنان شىعارا سالعان ءسوزى عانا، وندا، «كۇمان - قىراعىلىقتان» دەلىنگەن. ال ءىس ونىڭ كەرىسى-ءدۇر، ءماۋلانا شايىق نازىم حازىرەت سول جاقتان، دەمەك، ول وعان قارسى. كوپتەگەن ادامدار وعان جاقىن جۇرسە دە، ولاردىڭ كوبى باسقا جاقپەن ءجۇرىپ كەتتى، جانە ولار ءبىرىنشى كەتتى، قايتىس بولدى. ءماۋلانا ۇدايى، «ول - جاقسى ادام» دەيتىن، ال ماناعى ادامدار، «جوق، ول ادام جامان، ول انداي، ول بۇنداي» دەپ، تۇرىپ الاتىن. ال كۇماندانۋ قانداي بولادى؟ ول مىناداي نارسە. ماسەلەن، بىرەۋ جارىق جوق وتە قاراڭعى بولمەدە بولسا، ول ونداعى جاتقان جاستىقتى دا ءبىر ءتۇرلى قۇبىجىق سياقتى كورەر، توسەكتى دە، تامداعى نارسەنى دە باسقا بىردەڭە سياقتى كورەر. دەمەك، ول ولاردى، «بۇلار وتە جامان نارسە، سۇركەيلى، قورقىنىشتى نارسە» دەپ ەلەستەتەدى. سودان، ول قورقىپ، كورپەنىڭ استىنا تىعىلىپ الادى، تاڭ اتقانشا ۇرەيلەنىپ جاتادى.

ال ءبىراق جارىق بولعاندا، وندا ەشتەڭە دە جوق، توسەك-كورپە عانا بار، ال تامدا ءىلۋلى نارسەلەر كيىم جانە شىراق بولىپ شىعادى، دەمەك، بارلىعى قالىپى تۇر، وندا ول ويلاپ، ەلەستەتكەندەي ەشتەڭە جوق. ال كۇمان دا وسىنداي نارسە، سوندىقتان، ءماۋلانا شايىق نازىم حازىرەت وسىنداي نارسەلەرگە اشۋلاناتىن. ال ءسىز بىردەڭە ءجايلى ءجۇز پايىز ناقتى بولماساڭىز، ەشكىمدى ايىپتاماڭىز، ولارعا قارسى سويلەمەڭىز، ولاردىڭ كۇناسىن وزىڭىزگە جۇكتەپ الماڭىز. دەمەك، كۇمان - ۇلكەن نارسە، ارينە، ءار نارسەدە، ياعني، وزىڭىزبەن قاتىسى جوق ىسكە ارالاسپاڭىز، ءسىزدىڭ مىندەتىڭىز، وزىڭىزبەن بولۋ، وزىڭىزگە قاراۋ، وزگەلەردى ءوز كۇناڭىزعا الىپ كىرمەڭىز. ءقازىر وزگەلەر ءجايلى جامان سويلەپ، ولاردىڭ وتباسىن قۇرتاتىن كوپتەگەن ادامدار بار. ولار بىردەڭەنى بۇلدىرگەن سوڭ، «ءبىز بىلاي ويلاپ قاپتىق، ءبىز الاي ويلاپ قاپتىق» دەر، ال ءسىز جامان ويىڭىزدى ايتساڭىز، راسىندا كۇنا جاساعان بولاسىز، ول ءبىر ءجاي ءىس ەمەس.

ۇلكەن شايىعىمىز ءماۋلانا شايىق ابدۋللا حازىرەتتىڭ كەرەمەت سوزدەرى بار، ەگەر جۇرت ونى ەستىسە، ولار وزدەرىنىڭ تىم قاتەلەسكەنىن، ىستەرىنىڭ تىم بۇرىس ەكەندىگىن بىلەر ەدى. سوندىقتان، ساق بولۋىمىز كەرەك، ەشكىمنىڭ كۇناسىن ارقالاپ المايىق، ەشكىمدى ايىپتاماڭىز. ارينە، «بۇل جامان كۇمان ەمەس» دەپ، ءوزىڭىزدى الداماڭىز، جانە وزگەلەرگە دە الدانباڭىز، وزگە ىسىنە ارالاسپاڭىز، اللا سىزگە اقىل-وي بەرگەن. قاتىستى ءىس بولسا، ونى سۇراپ، تەكسەرۋىڭىز كەرەك، ماسەلەن، ۇيلەنبەكشى بولساڭىز، قارسى جاق ءجايلى ىزدەنىڭىز، مىنە بۇل جامان كۇمان ەمەس، جامان وي ەمەس. دەمەك، ۇيلەنەر كەزدە قارسى جاق ءجايلى ويلانۋ، ونى انىقتاۋ، ونىڭ كىم ەكەندىگىن ءبىلۋ، ونىڭ قالاي جۇرگەنىن ءبىلۋ، نە ىستەگەنىن ءبىلۋ، ول بۇرىن ۇيلەنگەنبە، جوقپا، سونى ءبىلۋ، بالا كەزىندە نە ىستەدى دەگەن سياقتى نارسەلەردى انىقتاۋ، بولاشاعىڭىز ءجايلى تولعانۋ، جامان كۇمانعا جاتپايدى. بۇل ارقىلى ءسىز شىندىقتى بىلەسىز، ال ەگەر ولار ءجايلى بىلەتىن ادامدار، «ول ادام بۇنداي، ول ادام سونداي، ول بالەن جۇمىس ىستەگەن، ول جاقسى ادام» نەمەسە، «ءبىز ونى دۇرىس كورمەيمىز» دەگەن سياقتى شىن نارسەلەردى ايتۋىنا بولادى.

ءبىراق ولار ءجايلى ءوز جەكە كۇمانىڭىزدى ايتپاڭىز، ۇيلەنۋ ءىس وتە ماڭىزدى ءىس، كەيدە جۇرت وسى ءجايلى سۇراپ، سۋرەتتەر جىبەرەدى، ال ءبىز، «ولاردىڭ وتباسىن بىلەسىزدەرمە، ولاردى كوردىڭىزدەرمە» دەيمىز، ولار، «كوردىك» دەر. ال كورگەن بولساڭىز، جانە ولار جاقسى بولسا، وندا ماسەلە جوق، دەمەك، ءوزىڭىز تەكسەرۋ جاساڭىز، وندا تۇرعان ماسەلە جوق. ال ماسەلە دەگەنىمىز، ۇيلەنگەن ادامعا، «سەن ءايتتىڭ، سەن ءبۇيتتىڭ، سەن وندا باردىڭ، سەن بۇندا باردىڭ» دەپ، ونىڭ وتباسىنا، تۋىستار ارا بۇلىك جاساۋ، ونىڭ وتباسىن قۇرتۋ بولماق. جامان وي، جامان كۇمان دەگەن مىنە وسىلار، اللا ﷻ بارلىعىمىزدى بۇنداي نارسەلەردەن قورعاعاي، بۇل اسا ماڭىزدى نارسە. ءبىراق ادامدار ونى ءجاي يا وڭاي نارسە كورىپ، بىردەڭەلەردى ايتا بەرەر، جانە وزگەلەرگە دە كۇنا ىستەتتىرەر. دەمەك، ولار كۇناعا بىرگە ءتۇسىپ كەتەدى، ولار، «مىنا ادام بالەن دەدى، انا ادام تۇگىلەن دەدى، ول ءبىلۋى كەرەك، ءبىز ونىڭ ايتقانىنا سەنەمىز» دەر، سودان ولار، «ول ايەل جامان، ول ەر جامان» دەگەن سياقتى سۇمدىقتاردى ايتار. اللا ﷻ ءبىزدى پاناسىنا العاي، بارلىعىمىزدى بۇنداي ۇلكەن كۇنالاردان ساقتاعاي، جانە ءبىزدى كەشىرگەي، ينشاللا.

- ءۋاميناللاھيتاۋفيق، ءال-فاتيحا.
- اۋليە سوپى ماۋلانا شايىق مەحمەت ءادىل ءار-رابباني حازىرەت، ناقىشباند ءتاريقاتىنىڭ 41ءىنشى اۋليە ءپىر شايىعى

#يسلام #اۋليە #جۇرەك #قازاق #سوپىلىق
nvrislam.net
instagram.com/nvrislami
Сілтеме: https://www.nvrislam.net/index.php?j=kz&post=8831