АЛЛАҒА БІЛІМ ЕМЕС, ӘДЕП ЖАҚЫНДАТАДЫ, ӘУЕЛІ ӘДЕП ҮЙРЕН
https://www.nvrislam.net/index.php?j=kz&post=8656
АЛЛАҒА БІЛІМ ЕМЕС, ӘДЕП ЖАҚЫНДАТАДЫ, ӘУЕЛІ ӘДЕП ҮЙРЕН
әдеп дегеніміз адамды Аллаға жақындата түсетін бір періште, кімде әдеп болса, ол оны Қасиетті Бірлән Аллаға жақындатады. Ал білім Аллаға жақындата алмас, бірақ әдеп жақындата алады. Егер көп білімді адамда әдеп болмаса, оның білімі оны Аллаға жақындатпайды, бірақ оны Алладан онан арман алыстатады. Әуелі әдеп, сосын білім келер, әдепсіз алынған білім, білім иесін де, өзгелерді де құртады. Адам білімді болып кетпесе де, бірақ әдепті болса, ол Алла алдында оңай қабыл етіледі, Аллаға сүйікті болады. Ал біреу білімді бола тұра әдепсіз болса, ол Алла алдында сүйкімсіз адамға айналады, оңай қабыл етілмейді, себебі бұндай адам шайтанға ұқсар. Шайтан бүкіл қасиетті кітапты, бүкіл дүние білімін өте жеттік білетін аса білімді болған, қазіргілердің дүниелік білімі оның қасында түкке тұрмайды. Және ол жердің әр сүйем жеріне маңдайын сәждеге қойып, мыңдаған жыл намаз өтеген тақуа да болған. Ол жеті қабат көкті аралап, әр көкте неше мың жылдан намаз өтеп, сәжде еткен. Ол ай, күн, жұлдыз, күллі әлемді аралаған, соңында жәннатқа көтерілген еді. Демек, біліммен құлшылықта оған ешкім жете алмаған, ол жәннаттан биік Алла құзіретінде Жебірейіл, Әзірейіл, Исрафил, Микайыл періштелермен тең тұрған. Тіпті оған Әзезіл деген құтты есім берілген. Алайда, ол Алла адамға сәжде етіңдер дегенде, адамға сәжде етпей, Аллаға әдепсіздік көрсетті. Содан ол Алладан бірден алыстап, ең көріксіз, ең қарғысталған жаратылысқа айналды, Әзезіл атынан айырылып, шайтан делінді. Сол кезде оның сонша білімі, санмың жылдық намаз-құлшылығы оған жәрдем бере алмады, нөл болды, олар оның әдепсіздігіне астар бола алмады. Сондықтан, әдеп өте маңызды, демек әдебің болмаса, мол білімің де, көп құлшылығың да ештеңеге жарамас. Сол үшін Алла пайғамбарымызды, 'сені ең көркем әдепке ие еттік' деп мадақтады. Бірақ, 'сені ең көп білімге ие қылдық, я ең көп құлшылық етуші еттік' деп, мадақтаған жоқ. Білімнің құтын кіргізетін де осы әдеп, егер білімді адамда әдеп болмаса, ол жиіркенішті, төмен, кеселді адамға айналады. Әрине білім керек, білімсіздік те бір апат, алайда осы білімге әдеп қосылғанда ғана, білім білім иесіне де, өзгелерге де игілік әкеледі. Әйтпесе, ол адам шайтан сияқты біреуге айналып, білімі артқан сайын Алладан алыстар, өзін де, өзгелерді де адастырар, ел-жұртты, қоғамды бұзар. Ислам да әдепке құрылады, әйтпесе, ұстанған исламың бойыңа жұқпас, иманың күшеймес, көркі кірмес. Сондықтан, сопылық тәриқат аса маңызды, ол - исламның жаны және жүрегі. Ол адамдарға әдепті, нәпсі тәрбиелеуді, жүректі тазартуды үйретеді, шайтан сияқты болудан сақтайды. Сопылық тәриқат дегеніміз әулиелер арқылы ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан пайғамбарымыздың тірі жолы, киелі жолы. Ол кәміл мүршит пірлер арқылы әр заманда мұсылмандарға үйретіліп келген.
- МӘУЛӘНӘ ШАЙЫҚ НАЗЫМ ӘУЛИЕ
اللاعا ءبىلىم ەمەس، ادەپ جاقىنداتادى، اۋەلى ادەپ ۇيرەن
ادەپ دەگەنىمىز ادامدى اللاعا جاقىنداتا تۇسەتىن ءبىر پەرىشتە، كىمدە ادەپ بولسا، ول ونى قاسيەتتى ءبىرلان اللاعا جاقىنداتادى. ال ءبىلىم اللاعا جاقىنداتا الماس، ءبىراق ادەپ جاقىنداتا الادى. ەگەر كوپ ءبىلىمدى ادامدا ادەپ بولماسا، ونىڭ ءبىلىمى ونى اللاعا جاقىنداتپايدى، ءبىراق ونى اللادان ونان ارمان الىستاتادى. اۋەلى ادەپ، سوسىن ءبىلىم كەلەر، ادەپسىز الىنعان ءبىلىم، ءبىلىم يەسىن دە، وزگەلەردى دە قۇرتادى. ادام ءبىلىمدى بولىپ كەتپەسە دە، ءبىراق ادەپتى بولسا، ول اللا الدىندا وڭاي قابىل ەتىلەدى، اللاعا سۇيىكتى بولادى. ال بىرەۋ ءبىلىمدى بولا تۇرا ادەپسىز بولسا، ول اللا الدىندا سۇيكىمسىز ادامعا اينالادى، وڭاي قابىل ەتىلمەيدى، سەبەبى بۇنداي ادام شايتانعا ۇقسار. شايتان بۇكىل قاسيەتتى كىتاپتى، بۇكىل دۇنيە ءبىلىمىن وتە جەتتىك بىلەتىن اسا ءبىلىمدى بولعان، قازىرگىلەردىڭ دۇنيەلىك ءبىلىمى ونىڭ قاسىندا تۇككە تۇرمايدى. جانە ول جەردىڭ ءار سۇيەم جەرىنە ماڭدايىن ساجدەگە قويىپ، مىڭداعان جىل ناماز وتەگەن تاقۋا دا بولعان. ول جەتى قابات كوكتى ارالاپ، ءار كوكتە نەشە مىڭ جىلدان ناماز وتەپ، ساجدە ەتكەن. ول اي، كۇن، جۇلدىز، كۇللى الەمدى ارالاعان، سوڭىندا ءجانناتقا كوتەرىلگەن ەدى. دەمەك، بىلىممەن قۇلشىلىقتا وعان ەشكىم جەتە الماعان، ول ءجانناتتان بيىك اللا قۇزىرەتىندە جەبىرەيىل، ازىرەيىل، يسرافيل، ميكايىل پەرىشتەلەرمەن تەڭ تۇرعان. ءتىپتى وعان ازەزىل دەگەن قۇتتى ەسىم بەرىلگەن. الايدا، ول اللا ادامعا ساجدە ەتىڭدەر دەگەندە، ادامعا ساجدە ەتپەي، اللاعا ادەپسىزدىك كورسەتتى. سودان ول اللادان بىردەن الىستاپ، ەڭ كورىكسىز، ەڭ قارعىستالعان جاراتىلىسقا اينالدى، ازەزىل اتىنان ايىرىلىپ، شايتان دەلىندى. سول كەزدە ونىڭ سونشا ءبىلىمى، سانمىڭ جىلدىق ناماز-قۇلشىلىعى وعان جاردەم بەرە المادى، ءنول بولدى، ولار ونىڭ ادەپسىزدىگىنە استار بولا المادى. سوندىقتان، ادەپ وتە ماڭىزدى، دەمەك ادەبىڭ بولماسا، مول ءبىلىمىڭ دە، كوپ قۇلشىلىعىڭ دا ەشتەڭەگە جاراماس. سول ءۇشىن اللا پايعامبارىمىزدى، 'سەنى ەڭ كوركەم ادەپكە يە ەتتىك' دەپ ماداقتادى. ءبىراق، 'سەنى ەڭ كوپ بىلىمگە يە قىلدىق، يا ەڭ كوپ قۇلشىلىق ەتۋشى ەتتىك' دەپ، ماداقتاعان جوق. ءبىلىمنىڭ قۇتىن كىرگىزەتىن دە وسى ادەپ، ەگەر ءبىلىمدى ادامدا ادەپ بولماسا، ول جيىركەنىشتى، تومەن، كەسەلدى ادامعا اينالادى. ارينە ءبىلىم كەرەك، بىلىمسىزدىك تە ءبىر اپات، الايدا وسى بىلىمگە ادەپ قوسىلعاندا عانا، ءبىلىم ءبىلىم يەسىنە دە، وزگەلەرگە دە يگىلىك اكەلەدى. ايتپەسە، ول ادام شايتان سياقتى بىرەۋگە اينالىپ، ءبىلىمى ارتقان سايىن اللادان الىستار، ءوزىن دە، وزگەلەردى دە اداستىرار، ەل-جۇرتتى، قوعامدى بۇزار. يسلام دا ادەپكە قۇرىلادى، ايتپەسە، ۇستانعان يسلامىڭ بويىڭا جۇقپاس، يمانىڭ كۇشەيمەس، كوركى كىرمەس. سوندىقتان، سوپىلىق ءتاريقات اسا ماڭىزدى، ول - يسلامنىڭ جانى جانە جۇرەگى. ول ادامدارعا ادەپتى، ءناپسى تاربيەلەۋدى، جۇرەكتى تازارتۋدى ۇيرەتەدى، شايتان سياقتى بولۋدان ساقتايدى. سوپىلىق ءتاريقات دەگەنىمىز اۋليەلەر ارقىلى ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ كەلە جاتقان پايعامبارىمىزدىڭ ءتىرى جولى، كيەلى جولى. ول كامىل ءمۇرشيت پىرلەر ارقىلى ءار زاماندا مۇسىلماندارعا ۇيرەتىلىپ كەلگەن.
- ءماۋلانا شايىق نازىم اۋليە
#қазақ #салауат #әулие #ислам #сопылық
nvrislam.net
instagram.com/nvrislami
Сілтеме: https://www.nvrislam.net/index.php?j=kz&post=8656